Priča o Velisavu Vuloviću

Predstavnici savezničke misije u Nemačkoj: maršal Žuen i general Kenig Predstavnici savezničke misije u Nemačkoj: maršal Žuen i general Kenig foto:Muzej rudničko-takovskog kraja

OD SELJAČETA DO ELITE

Lomovi koje je prouzrokovao Drugi svetski rat bili su vidni u svakom aspektu: kulturi, ekonomiji, načinu funkcionisanja država, režimima, privredi... Međutim, najveće ožiljke ostavio je na ljudskim sudbinama neposrednih učesnika, kako na bojnom polju, tako i onih koji su ga preživeli. Zbog toga se i naziva ,,totalni rat“. Ipak, da i u ratu može da važi ona latinska ,,PER ASPERA AD ASTRA“ govori nam i sudbina Velisava Vulovića.

Rođen je 1919. godine u selu Davidovica u zemljoradničkoj porodici. Veliki rat se tek završio, a Velisavljev otac Milorad se vratio na svoje ognjište da obnovi zapušteno domaćinstvo, stvori porodicu i počne život iz početka. U teškim uslovima se odvijalo Velisavljevo detinjstvo. I pored svih nedaća, Velisav je krenuo u školu u Šilopaju i završio je sa odličnim uspehom. Uslovi nisu dozvoljavali da se nastavi dalje školovanje, pa je krenuo za ocem u zidariju. Prema istraživanju istoričara Aleksandra Marušića, Velisav je učestvovao u izgradnji kafane Boška Rašića u Zagrađu, kao i kuće Vojimira Jevtića u Šilopaju. Dao je svoj doprinos i u izgradnji Šilopajske crkve zidajući trotoare i oslikavajući ovu crkvu.

 

Parada britanskih tenkova "Kromvel" 

 

Oženio se Ljubicom Bogojević iz Trudelja sa kojom je dobio sina Čedomira. Međutim, kako je stizao Drugi svetski rat na jugoslovensku granicu, tako se menjao i Velislavljev život. Već 1940. je mobilisan i upućen prvo u Zemun, pa u Sentu u produženi vojni rok. Aprilski rat je došao i posle sloma Jugoslavije je deportovan u Nemačku. Teške četiri godine ropstva pogoršane su vešću da mu je umro sin Čedomir nesrećnim slučajem.

U tim teškim danima Velisav nabavlja svoj prvi foto-aparat. Prema pisanju Saše Savovića, svoj prvi aparat marke ,,Agfa“, dobio je tako što je dao Nemcu konzervu kafe i nekoliko pakli cigareta. Počinje da fotografiše logor, oficire u logoru, Nemce, ulazak Britanaca, kraj rata... Zbog navodnog reakcionarstva prema komunističkim vlastima u Jugoslaviji, nije se vratio zemlju. Ipak, savladao je nemački jezik, počeo da uči o razvijanju filmova, štedeo za foto-aparat ,,Lajku“ i ubrzo našao zaposlenje kao fotoreporter za list ,,Nordvestdojče Rundšau“.

 

Jedna od prvih forografija britanskih mlaznih aviona "Vampir", Nemačka 1946. godine 

 

Ubrzo se upoznao sa nemačkim baronom Bartonovskim koji ga je učio lepom ponašanju, plesu i fotografijom. Na njegov nagovor upisao je foto-školu u Hamburgu, koju je uspešno završio. Bio je fotograf britanske vojne misije u Nemačkoj od 1946-1949. godine. Ovaj baron uveo je Velisava u elitu tadašnjeg nemačkog društva, pa je uskoro zaposlen u ,,Agfi“.

Kao i svi srpski emigranti, i Velisav je osećao nostalgiju za otadžbinom. Jugoslovenske vlasti su mu dozvolile povratak i on je 1954. godine izašao iz voza na stanici u Krivoj Reci, posle 13 godina izgnanstva. Kako je bio majstor za fotografiju u boji, ubrzo je našao posao u Filmskom gradu u Beogradu. Prema re;ima fotografa Saše Savovića, jednu od prvih posleratnih fotografija u boji, u Jugoslaviji, napravio je upravo Velisav Vulović. Potom sledi zaposlenje u ,,Privredni pregled“ i na kraju u gigant jugoslovenskog izdavaštva – BIGZ.

 

Britanski feldmaršal Bernard Montgomeri

 

Stalno je usvajao nova znanja, usavršavao se i pratio nove tehnologije u fotografiji. Penzionerske dane provodio je na relaciji Beograd – Davidovica u društvu svoje druge supruge Emilije radeći poljoprivredne radove, baš kao u svojoj mladosti. Veliki broj svojih fotografija poklonio je Muzeju rudničko-takovskog kraja, a fotograf Saša Savović i istoričar Aleksandar Marušić autori su izložbe fotografija Velisava Vulovića povodom njegovog 90-og rođendana Umro je 2012. godine.

 

 

Nikola Petrović

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Ocenite ovaj članak
(6 glasova)

 

 

 

 

 

 

Go to top