Na današnji dan rođen je Vuk Stefanović Karadžić

Na današnji dan rođen je Vuk Stefanović Karadžić foto: riznicasrpska.net

Na današnji dan 1787. godine u Tršiću je Vuk Stefanović Karadžić, srpski filolog, reformator srpskog jezika i pravopisa, sakupljač narodnih pesama i pisac prvog rečnika srpskog jezika.

Vuk je najznačajnija ličnost srpske književnosti prve polovine XIX veka. Učestvovao je u Prvom srpskom ustanku kao pisar i činovnik u Negotinskoj krajini, a nakon sloma ustanka preselio se u Beč, 1813. godine. Tu je upoznao Jerneja Kopitara, cenzora slovenskih knjiga, na čiji je podsticaj krenuo u prikupljanje srpskih narodnih pesama, reformu ćirilice i borbu za uvođenje narodnog jezika u srpsku književnost. Vukovim reformama u srpski jezik je uveden fonetski pravopis, a srpski jezik je potisnuo slavenosrpski jezik koji je u to vreme bio jezik obrazovanih ljudi. Tako se kao najvažnije godine Vukove reforme ističu 1818, 1836, 1839, 1847. i 1850.

Vuk Stefanović Karadžić je bio cenjen u Evropi i biran je za člana Berlinske, Bečke, Petrogradske akademije nauka. Primljen je za člana naučnih društava u Krakovu, Moskvu, Getingenu, Parizu. Odlikovan je od ruskog i austrougarskog cara, od pruskog kralja i Ruske akademije nauka

Izdao je više zbirki narodnih pesama i pripovedaka, prvu srpsku gramatiku ("Pismenica") i rečnik (1818). Uređivao je almanah "Danica" i nastojao da Evropu upozna sa srpskim narodnim blagom. Borio se protiv samovlašća kneza Miloša Obrenovića i jakog fronta protivnika reforme jezika. Kao godina Vukove pobede uzima se 1847. jer su te godine objavljena na narodnom jeziku dela Đure Daničića "Rat za srpski jezik", "Pesme" Branka Radičevića, Njegošev "Gorski vijenac"(pisan starim pravopisom) i Vukov prevod Novog zavjeta, ali Vukov jezik je priznat za zvanični književni jezik tek 1868., četiri godine nakon njegove smrti.

Vuk Stefanović Karadžić je umro je u Beču 1864. godune, a njegovi posmrtni ostaci su 1897. godine preneti u Beograd i sahranjeni uz Dositeja Obradovića ispred Saborne crkve u Beogradu.

 

gminfo.rs/ osvukkaradzicsocanica.edu.rs

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Ocenite ovaj članak
(0 glasova)

 

 

 

 

 

 

Go to top