Vojvode, generali i admirali Gornjeg Milanovca

Brigadni general Spasoje Tešić (1879 – 1963) iz Donje Vrbave Brigadni general Spasoje Tešić (1879 – 1963) iz Donje Vrbave foto:Muzej rudničko-takovskog kraja

Današnja Opština Gornji Milanovac sa pravom se naziva državotvornim prostorom moderne srpske države. Geografske celine, a čine je Rudnik, Takovo, deo Kačera, deo Suvobora i Gornja Gruža, bile su nukleus odakle je krenula srpska revolucija 1804. godine. U sticanju nezavisnosti i oslobođenju ostalih srpkih krajeva, ljudi sa gore pomenutog prostora imali su zapaženu ulogu.

Isto tako je narod ovog prostora uzeo učešća u ratovima za odbranu stečene nezavisnosti i oslobođenja svih Srba 1912 – 1918. godine, kao i u ostalim iskušenjima srpske državnosti kroz XX vek. Zbog toga je naklonost ka vojnoj uniformi ušla kao deo mentaliteta na prostoru rudničko-takovskog kraja, pa je samim tim ovaj kraj dao zapaženi broj ljudi koji su bili nosioci najviših vojnih zvanja.

 

Divizijski general Dragoslav Milosavljević (1889 – 1966) iz Gornjeg Milanovca

Tokom Karađorđevog ustanka, oslanjajući se na srednjevekovne tradicije, najviši komandantski čin, ili bolje reći titula jer je nosilac imao i civilnu vlast, bio je vojvoda.

Tokom trajanja ustanka, preko 100 ljudi je bilo imenovano za vojvode, ali trebalo bi istaći da je i u ovom činu bilo razlike. Postojale su vojvode prvog i drugog reda.

 

Armijski general Božidar Terzić (1867 – 1939) iz Gornjeg Milanovca

 

Vojvoda prvog reda je bio Milan Obrenović (~1767~1780 - 1810) iz Brusnice. Pored toga, bio je prvi vojvoda kojeg je imenovao Karađorđe. Vojvode drugog reda su bili: Arsenije Lomo (~1778 - 1815) iz Dragolja, Hadži Prodan Gligorijević (1760 - 1825) iz Nevada i Milić Drinčić (~1775 - 1815) iz Teočina. Neposredno nakon Takovskog ustanka 1815. godine, Toma Vučić Perišić (1787/1788 – 1859) iz Vrbave je imenovan vojvodom drugog reda.

Tokom XIX veka razvija se stajaća vojska, pa se u vojsku uvodi čin generala. Ovaj čin prvi put je dodeljen 1837. godine kao titularni, a kao vojni 1870. godine. Do kraja postojanja Kraljevine Srbije naziv za ovaj čin je bio đeneral. Da bi se dobio đeneralski čin, bilo je nepohodno da oficiri završe Višu školu Vojne akademije ili ekvivalent ovoj školi u inostranstvu. Od 1923. godine, generalski čin je podeljen u tri stepena: brigadni, divizijski i armijski general. U čin brigadnog generala se mogao unaprediti oficir i bez završene Više škole Vojne akademije, ali je prethodno morao da položi generalski ispit i time bi se završavalo napredovanje u činovima.

Ljubomir Milić (1861 – 1949), Od 1923. unapređen je u čin divizijskog generala

Prvi oficir iz današnje Opštine koji je poneo ovaj čin bio je Ljubomir Mili(j)ć (1861 – 1949) za uspešno izveden Leskovački manevar 1915. godine. Od 1923. unapređen je u čin divizijskog generala. Ostali nosioci najvišeg čina bili su: armijski general Božidar Terzić (1867 – 1939) iz Gornjeg Milanovca, divizijski general Jovica Jovičić (1877 – 1949) iz Velereči, divizijski general Dragoslav Milosavljević (1889 – 1966) iz Gornjeg Milanovca, divizijski general Maleš Jakovljević (1884 – 1971) iz Beršića i brigadni general Spasoje Tešić (1879 – 1963) iz Donje Vrbave. 

 

Divizijski general Maleš Jakovljević (1884 – 1971) iz Beršića

Tokom Drugog svetskog rata, partizani su 1943. godine uveli nove generalske činove: general-major, general-lajtant i general-pukovnik. General-lajtant je kasnije ukinut, a potom je na njegovo mesto uveden čin general-potpukovnika. Vojska Jugoslavije i Vojska Srbije i Crne Gore su zadržale iste činove koji su važili u doba SFRJ. Generali JNA/VJ/VSCG su: general-pukovnik Momčilo Perišić (1944 - ) iz Koštunića, general-pukovnik Tomislav Simović (1933 - ) iz Donje Vrbave, general-potpukovnik Jovan Čeković (1946 - ) iz Koštunića i general-potpukovnik Aco Tomić (1948 - ).

Gornjomilanovačka opština je dala Jugoslovenskoj ratnoj mornarici i dva admirala: viceadmirala Miluna Nikolića (1928-2014) iz Gornjih Banjana i viceadmirala Jugoslava Maksimovića (1932 - ) iz Ljutovnice.

 

Nikola Petrović

 

 

foto:Muzej rudničko-takovskog kraja

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Ocenite ovaj članak
(10 glasova)

 

 

 

 

 

 

Go to top