MISTERIJA Nenad Stojić uz crkvu Svetog Nikole u Boljkovcima, foto: M. Bošnjak
Stolećima, rudničko slavno selo Boljkovci gleda u svoje nerazjašnjene misterije
Hram Svetog Nikole, pun misterioznog simbolizma, zanimljiv je i inostranim istraživačima, istoričarima umetnosti, galeristima, novinarima…
MALO šta u (i)storiji Boljkovaca, zabačenog a srpskoj istoriji izuzetno važnog sela pod Rudnikom, u ataru Gornjeg Milanovca, nije tajna. Ni njegov nastanak, ime, a nadasve crkva Svetog Nikole u centru sela, koja vrvi od simbolizma tajnih društava postojećih u davnoj i sadašnjoj Evropi i Srbiji – „rukopisa“ jasno prepoznatljivog upućenijem posmatraču!
Crkva je ikonopisana vrlo zagonetnim ikonama, a ornamentika na njenoj spoljašnjosti je jednaka misterija. Iz starih internih zapisa tajnih bratstava zna se, da je i ovo selo bilo etapna baza vojski krstaša, naročito vitezova Templara, tokom pohoda u krstaške ratove, naročito u Treći, kojeg je predvodio čuveni car Fridrih Barbarosa. On je, kako smo ranije objavili, zbog iznenadnih velikih snegova, sa svitom, komandom i vojskom, dugo stolovao u Srezojevcima i drugim onovremenim naseljima Rudničko-takovskog kraja. Dokazano je, da su davno pre pohoda u Treći krstaški rat, Barbarosa i njegovi glavni vojskovođe inicirani u Red vitezova Templara. Najverovatnije, od tada potiču i koreni prvih tajni sela Boljkovci, nerazjašnjenih do naših dana, i još nekih mesta na Balkanu!?
Krenimo u kratak „obilazak“ spoljnih ornamenata i ikonopisa ove Crkve Svetog Nikole.
Sa sve četiri strane sveta na zvoniku, pod krovom, su prozori precizno stilizovani kao svevideće oko u trouglu. Za neupućene: svevideće oko u trouglu je obavezna insignija svake regularne lože Slobodnih zidara (Masona)! Njima su Templari jedno od ishodišta. To oko je simbol Boga, masonskom terminologijom Velikog Arhitekte Svih Svetova. Ima ga u još nekim crkvama u Srbiji, naročito zadužbinama Obrenovića, pripadnički i saradnički povezanih sa tajnim bratstvima. Donji prozori na crkvi imaju oblik krsta u krugu. Takvo i jedno od znamenja Templara… Mada je odavno rašireno i u „običnom“ svetu.
Crkvu je ikonoipsao Uroš Predić (živeo je od 1856. do 1953. godine). Kako i zašto je znameniti Predić prihvatio taj dugotrajni posao za zabačeno selo, što su u njegovo vreme bili Boljkovci, iako je imao istog posla napretek u velikim gradovima?! Po našim i inostranim izvorima, Predić je bio blizak Masonima, po nekima član tog bratstva.
Isus Hristos je na ikonama u hrišćanskim hramovima prikazan kao tamnokoso dete u naručju Presvete Bogorodice. Ali, u Boljkovcima i u crkvi Lazarici na stradalničkom Bregu u Mošorinu nedaleko od Titela, u Šajkaškoj oblasti južne Bačke, koju je Predić takođe ikonoipsao 1934. godine, Isus je – plavokos! I ova ikona u Boljkovcima značajna je za naše i strane poznavaoce simbolizma tajnih bratstava: na njoj Isus, odrastao, drži plavu kuglu.
Kugla, odnosno krug kao simbol beskonačnosti i kocka, kao simbol moralno usavršene ljudske ličnosti, nerazdvojive su metaforičke insignije Masona… Znače i Templarima. Plava kugla u masoneriji koja radi na tri stepena zvanoj „plava“ simbol je i ovozemaljskog sveta, za razliku od „crvene“ masonerije, koja radi na 33 stepena. Da ne bude zabune: ove dve boje nemaju nikakve veze sa bilo kakvim ideološkim, političkim bojama.
Na ikoni Preobraženja Gospodnjeg, uz Isusa su samo četiri apostola, a ne 12, kao u većini drugih hramova, pravoslavnih i katoličkih. I, tako redom… Predugo i preopširno bi nas odveli opis i razmatranje simbolizma još nekih neobičnih znamenja u Boljkovcima.
Za rečene misterije interesuju se i inostrani istraživači. Naročito iz Francuske, gde se Red vitezova Templara, osnovan u Jerusalimu 1119. u Evropi najviše ukorenio.
– Ikonopis i spoljni izgled te crkve zaokupljaju istoričare umetnosti, slikare, novinare koji se bave sakralnom i okultnom umetnošću, galeriste, naročito francuske, oni sami su mi to kazivali po uvidu u Vaše fotografije tih znamenitosti – potvrđuje nam slikar Milutin Savić (67) rodom iz Gornjeg Milanovca, koji živi u gradu San Lui, na tromeđi Francuske, Švajcarske i Nemačke. – Žele da, uz dozvolu i nadzor srpskih vlasti, obave istraživanja te crkve. Pa, neka se i boljkovačka tajna konačno razjasni!
Savić je francusko-srpski slikar nadrealista, a vizije koje uljima na platnu ovekoveči, uvek se kasnije odigraju u stvarnosti! Na to odavno ukazuju kritičari u Evropskoj Uniji. Predskazanja na platnima uglavnom su mu sumorna, jednako kao i kasnija istinita zbivanja – od visoke politike, ratnih užasa, drugih zbivanja.
– Po nagovoru kolega, izlagao sam ih u galerijama u San Luiju, Parizu, Miluzu, drugim zemljama EU, Švajcarskoj… Najupečatljivije za mene su „Plamen na Zemlji koji se ne gasi“, pa „Rat u Srbiji“ naslikana 1992. a obistinila se, nažalost, 1999. baš kako sam je odsanjao i naslikao, onda „Apokalipsa“… Za jedinu, koju sam nazvao „Ni na nebu ni na Zemlji“ nikako ne mogu da dokučim šta tačno predskazuje – nastavlja ovaj naš sagovornik.
U devet zaselaka među vrhovima Kik, Prostruga, Lisine, Golubac i Vis, 22 kilometra od Milanovca, raštrkani su Boljkovci. Osnovano se veruje, da je selo ime davno dobilo po prestižu, u današnjem smislu brendu – (naj)bolji kovci, kovači. Koliko li su u minulim vekovima iskovali oružja za srpsku slobodu?! I oruđa, alata za narodni život?
– Crkva Svetog Nikole građena je u ranom 18. veku, obnovljena 1864. na ruševini bogomolje, za koju se tvrdi da je bila građena u romaničkom stilu, ali beše spaljena. Njoj je, na istom ovom mestu, po nalazu stručnjaka prethodila iskonska crkvica brvnara, kao što je i na ostacima tog spaljenog romaničkog hrama prvo bila dignuta crkva brvnara, pa sadašnja zidana. Svi naši stari su potvrdili: u njene zidove i trotoar oko nje, ugrađeni su kameni spomenici sa obližnjeg groblja nepoznate civilizacije! I to se, evo, lako vidi – pokazuje Nenad Stojić (45) pisac iz ovog kraja, član nekoliko umetničkih udruženja.
To groblje neki površno zovu „Madžarsko“. Da su u njemu sahranjeni Mađari, Ugri: i oni su bili hrišćani, bar bi na spomenike makar i na brzinu uklesali krst, neki ornament, ime, epitaf…?! Ali, ništa! Neki smatraju, da je keltsko? To merodavni stručnjaci treba da razjasne. Kako god bilo, posmrtni ostaci tih, ko zna kad sahranjenih ljudi, možda dece, žena, još počivaju tu, pod sada zvanom Erinom livadom uz crkvu i seosku školu, ali više bez ijednog kamenog nadgrobnog obeležja…
STILIZACIJA SVETOG GRALA?!
NAD glavnim ulazom u crkvu, vrlo neobična isklesana ornamentika: levo glava žene, desno muška sa osmehom, između njih dva uzdignuta lava, među lavovima krstasti mač. Potpuno istovetan maču, koji je templarska insignija! U novije vreme česta su tumačenja, koja crkve, pravoslavna i katolička, žestoko odbijaju: da je Isus Hristos imao potomstvo sa Marijom Magdalenom. I, da Sveti Gral uopšte nije pehar iz kog je Isus pio vino na poslednjoj, Tajnoj večeri, ni posuda u kojoj je sačuvana njegova krv sa raspeća, nego upravo simbolika tog materinstva, produženja loze. Čuvari te tajne su Red Vizetova Templara, Sionski priorat, Slobodni zidari. Podseća (li) na nju ornament na crkvi?!
„BOLLIKOVCI“
NA nekoliko Internet portala sa domenima u zemljama EU, 2011. godine stajale su tvrdnje, da je Arhiv Akademije u Ahenu, u Nemačkoj, koja se uveliko bavi istorijom civilizacija, do učvršćenja Hitlerovog režima čuvao prepis originalnog spisa Templara o njihovim crkvama u Nemanjinoj Srbiji i onovremenim delovima sadašnje Hrvatske. I, da se u spisu, kao izuzetno važne, imenuju njihove crkvice: u Božjakovini kod mesta Vrbovec, desetak kilometara istočno od Zagreba, i u selu za koje je pisalo da se nalazi iza planine Rudnik u Srbiji, a latiničnim nazivom zapisano je kao – Bollikovci.
ISKOPAVANjA OKO RUDNIKA
POSTOJI pouzdana veza ovog kraja sa tajnim Redom Vitezova Templara, za koji se pogrešno smatra da su ga francuski kralj Filip Četvrti Lepi i, pod kraljevom kontrolom, papa Klement Peti uništili počev od 13. oktobra 1307. Templari su bili neki tadašnji srpski vladari, njihov blizak saradnik (i član?) bio je Stefan Nemanja. I despot Đurađ Branković, čiji je grob o trošku Templara i Slobodnih zidara dvadesetih godina 20. veka tražen oko Rudnika. Ne zbog legende o zlatnom blagu zakopanom s njim, nego blagu u pergamentima, dragocenim spisima…! Najveća iskopavanja vršena su oko Boljkovaca, onda Mutnja, Krive Reke, Krasojevaca, ali su naglo prekinuta, iz do sada neznanog razloga.
Milorad Bošnjak
