Iz kratke ali bogate istorije našeg grada, ispričaćemo vam priču o Tadiji Kostiću svešteniku i književniku koji je krajem XIX veka živeo u Gornjem Milanovcu.

Rođen je 10. aprila 1863. u selu Trnavi, u užičkom okrugu. Kao sveštenički sin, školovao se u bogosloviji, a potom je kao učitelj radio u Ivanjici i Karanu. Rukopoložen je u sveštenički čin 1887. godine u Čačku. Dve godine je bio paroh Bele crkve Karanske, a potom i paroh pri hramu crkve Svete Trojice u Gornjem Milanovcu. 

Za deceniju i po, koliko je proveo u Gornjem Milanovcu (od 1889.), ostavio je dubok trag kao sveštenik, veroučitelj, pisac i urednik novina. Nesebičnim radom u mnogome je pomogao kulturni razvoj i napredak Milanovca. Od početka izlaženja lokalnog lista “Takovo” (1890), Tadija u njemu objavljuje svoje priče, a jedno vreme radi i kao urednik. Onovremena književna kritika o njemu pohvalno piše kao o: „piscu i svešteniku iz Gornjeg Milanovca“. 

Za vreme boravka u našem gradu objavio je više pripovedaka i romana među kojima i zbirku ČIKINO DETE i GOSPODA SELJACI. O njegovom književnom radu pozitivno su se izražavali Srpski književni glasnik i mnogi drugi listovi. 

Početkom 1904. godine seli se u Niš. Kao čestitog čoveka I istaknutog sveštenika episkop Nikanor ga predlaže za sudiju Duhovnog suda u Nišu. Godine Prvog svetskog rata provodi u izbeglištvu, a po povratku 1919. godine prelazi u Beograd gde postaje paroh pri hramu Svetog Save. Nedugo potom odlazi u zasluženu penziju. Uz novčanu pomoć Srpske Kraljevske akademije i PEN-kluba odlazi u manastir Savinu kraj Herceg Novog. 

Tadija Kostić upokojio se 2. aprila 1927. godine u manastiru. Posmrtni ostaci gornjomilanovačkog pope pohranjeni su na groblju kraj Karanske crkve. 

 

Bibliografija

“Pripovetke”, “Stari ljudi”, “Zao glas”, Štamparija Svetozara Nikolića, Beograd, 1893. 

“U bedi”, pripovetka, Štamparija Svetozara Nikolića, Beograd, 1894. 

“Gospoda seljaci”, pripovetka, Štamparija Petra K. Tanaskovića, 1896. 

“Čikino dete”, pripovetka, Štamparija Mate Jovanovića, Beograd, 1901. 

“Prvo veselje”, pripovetka, izdanje Srpske manastirske štamparije, Sremski Karlovci, 1903. 

“Popine priče”, pripovetke, Štamparija Ace M. Stanojevića, Beograd, 1904. 

“Kopun”, pripovetka, Knjižara i štamparija Đorđa Munca, Niš, 1907. 

“Kićine priče”, Izdanje redakcije “Kiće”, Električna štamparija i knjižara Đ. Munca i B. Valožića, Niš, 1910. 

“Kićine dokolice”, Izdanje redakcije “Kiće”, Prva Niška električna štamparija Đ. Munca i M. Karića, Niš, 1912.

 

Naslovna strana pripovetke “Prvo veselje” (1903)

“Jesenje lišće”, pripovetke, Štamparija Simeon Mirotočivi, Beograd, 1913. 

“Mali neimari”, pripovetke, Štamparija Simeon Mirotočivi, Beograd, 1920. 

“Palanačke novine2, pripovetka, Izdavačka knjižarnica Rajkovića i Đukovića, 1921. 

“Kićine priče I-IV”, Izdanje Uredništva Kiće, Štamparija Tipografija, Beograd, 1923. 

“Kićine pesme I2, Izdanje Uredništva Kiće, Štamparija Jadran, Beograd, 1924. 

“Na tuđem poslu”, roman, izdanje Gece Kona, Beograd. 

“Kićine dokolice”, Priče i pošalice, I-III, Izdanje Uredništva Kiće, Štamparija Jadran, Beograd, 1925. 

“Kićine pesme II”, Izdanje Uredništva Kiće, Štamparija Rodoljub, Beograd, 1926.

Sarađivao sa užičkim listom Zlatibor, pokrenuo novine „Takovo“, list za narodne potrebe, objavljivao književne priloge u listovima i časopisima „Male novine“, “Gradina”, “Kolo”, “Brankovo kolo”, “Delo” i “Bosanska vila”. 

Započeo roman „U budnom snu“. U njegovoj zaostavštini ostao između ostalog i dramski tekst, pozorišna igra u četiri čina „Pripuz“. 

Priznanja

Orden Svetog Save, ukazom Njegovog Veličanstva kralja Aleksandra Obrenovića, 25. novembra 1900. godine.

Izvori:

“Od oltara do parnasa”, monografija – mr Slobodan Radović, Užice, 1995. 

Život i delo Tadije P. Kostića, naučni skup povodom 140. godina od rođenja, 10. april 2003. Biblioteka Braća Nastasijević, Gornji Milanovac.

Milomir Glišić, Dušan Ilić, Aleksandar Lazarević, Radmilo Lale Mandić, Miroslav Laf Marković, Miodrag Ristić: “Stari Milanovac”, treće dopunjeno izdanje. 2003. ISBN 978-86-7152-018-8.