„Prema prvim rezultatima Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine1, u opštini Gornji Milanovac živi 39.244 stanovnika u 15.222 domaćinstava i 24.905 stanova,“ kaže se u saopštenju SP Dveri OO Gornji Milanovac koje prenosimo u celosti.

„U odnosu na Popis iz 2011. godine ima nas manje 5.162 ili 11,62%. Više smo nego desetkovani, svakog osmog stanovnika iz 2011. nema, a na njegovo mesto niko nije došao.

Na žalost ovoj vlasti se ne može verovati ni kada popis vrše. I to su ispolitizovali. Pojedini stručnjaci tvrde da je bilo niz nedoslednosti u postupku prikupljanja podataka. Običnim građanima, da kažem laicima, svakako je sporno da su rezultati popisa sa terena dopunjeni podacima iz administrativnih izvora.

Autoru ovih redova se upravo dogodilo da na taj način bude popisan. Naime, u periodu sprovođenja popisnog postupka iz privatnih razloga nisam bio na svojoj adresi skoro mesec dana. Ostavio sam poruku da ću se vratiti krajem meseca i da popisivač može tada da me nađe. Igrom slučaja pogodilo se da ni tog dan nisam bio kod kuće. Popisivač me je pozvao na mobilni telefon. Kada sam ga zamolio da dođe popodne ili sutradan, drsko je odgovorio da on nema nameru da me juri. Treba samo da mu potvrdim moj jedinstveni matični broj, jer ga on već ima. Sve ostalo je u registru.

Ali ostavimo to na stranu. Čak i da su rezultati štimovani ipak su u najmanju ruku zabrinjavajući. Pogledajmo rezultate ranijih popisa i uzmimo kao reper 1981. godinu kada je bilo najviše stanovnika u našoj opštini, čak 50.651.

Već na narednom popisu 1991. bilo je 49.368 stanovnika, što je manje za 1.283. ili 3%. Sledi period od 11 godina sankcija, ratova, političke, ekonomske i socijalne turbulencije. Na popisu 2002. godine bilo je 47.641 stanovnik, za 6% manje u odnosu na 1981. Na prethodnom popisu 2011. godine bilo nas je čak 12% manje u odnosu na 1981., odnosno svega 44.406. Znači 6.245 manje u odnosu na tu i 4.962 u odnosu na 2002. godinu. Ove godine nas ima 11.407 ili 23% manje u odnosu na 1981. godinu. Skoro jedna četvrtina populacije u proteklih četrdeset godina je manje u našoj opštini.

Ako se ova tendencija pada broja stanovnika nastavi u narednih pedeset godina, biće nas samo 25.000. A za sto godina?

Međutim, posebno treba da nas zabrine to što naša opština ima pad broja stanovnika mnogo veći nego što je u celoj državi i u samom regionu.

Naime, prema dostupnim prvim rezultatima Popisa u Republici Srbiji živi 6.690.887 stanovnika. U odnosu na Popis 2011. godine, ukupan broj stanovnika smanjen je za 495.975, odnosno za 6,9%. Smanjenje broja stanovnika zabeleženo je u svim regionima (oko 10%), osim u Beogradskom regionu gde je broj stanovnika povećan za oko 1,6%. Region Šumadije i Zapadne Srbije ima smanjenje broja stanovnika za 9,69%, a Gornji Milanovac čak 11,62%.

Sa druge strane znamo da je naša opština redovno među vodećim u regionu i državi po visini prosečnih zarada. Prema stepenu razvijenosti jedinica lokalnih samouprava svrstani smo u drugu grupu jedinica lokalne samouprave čiji je stepen razvijenosti u rasponu od 80% do 100% republičkog proseka.

I onda se sa razlogom pitamo zbog čega nas ima sve manje? Spadamo u razvijenije opštine, posla ima, plate rastu, znači ekonomski faktor očigledno nije uzrok tome. Možemo da se žalimo i na ekologiju zagađenost vazduha i prirode, ali šta da kažu Beograđani? A jedino njih je na ovom popisu bilo više no na prošlom!? Ostaje ono najcrnje, na žalost. Iz priložene tabele se vidi da iz godine u godinu raste broj umrlih a smanjuje se broj novorođenih.

Kada budu stigli kompletni podaci sa Popisa verovatno ćemo imati i tačne pokazatelje po kategorijama stanovništva – pol, starosna dob, obrazovanje, zanimanje, porodični i socijalni status, itd. Tako da će i analize biti kud i kamo preciznije i moći će da se donose kvalitetniji zaključci. Za sada možemo samo laički da konstatujemo sledeće:

– sve je veći broj staračkih i samačkih domaćinstava i neoženjenih muškaraca posebno na selima,
– svršeni srednjoškolci odlaze na studije u Beograd, Kragujevac, Čačak i druge veće gradove i najčešće se ne vraćaju,
– mladi i sredovečni odlaze na rad u inostranstvo, nažalost to je školovani i kvalifikovani kadar.

Treba istaći da je broj upravo tih koji su u proteklih deset godina otišli iz Srbije znatno veći no što je to rezultatima Popisa prikazano. Država nema nikakvu evidenciju o njima. Više je nego jasno da ih nema ni u administrativnim registrima i evidencijama iz kojih su uzimani podaci za dopunu Popisa:
– Centralni registar stanovništva,
– Centralni registar obaveznog socijalnog osiguranja (CROSO),
– Evidencija Nacionalne službe za zapošljavanje,
– Jedinstveni informacioni sistem prosvete,
– Evidencija Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje,
– Evidencije Ministarstva za rad, boračka i socijalna pitanja i Ministarstva za demografiju i brigu o porodici o korisnicima različitih vrsta socijalne pomoći,
– Evidencija Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje o korisnicima zdravstvenih knjižica.

I na kraju pitamo odgovorne u Republičkom zavodu za statistiku:
– Da li će i kada birački spiskovi biti revidirani i usaglašeni sa rezultatiam upravo završenog Popisa?

A našu Opštinsku upravu, odnosno načelnika Odeljenja za opštu upravu i poslove organa opštine pitamo:
– Kako je moguće da u biračkom spisku na izborima u aprilu ove godine bude upisano 35.240 građana a u oktobru na popisu imamo svega 39.224 žitelja?
– Da li je moguće da u našoj opštini ima samo 3.984 dece, odnosno mlađih od 18 godina?“

izvori: Popis 2022 – Republički zavod za statistiku, https://popis2022.stat.gov.rs),
https://sr.m.wikipedia.org/sr-ec/Opština_Gornji_Milanovac
http://devinfo.stat.gov.rs/SerbiaProfileLauncher/files/profiles/sr/2/DI_Profil1_Gornji%20Milanovac_EURSRB002001004002.pdf

OO DVERI G. MILANOVAC