• 28 septembra, 2021

Promocija knjige i izložba: „Srpski vojnici umrli u Holandiji 1917-1919“

foto: Muzej RTK

Rekonstrukcijom istorijske priče preko dvojezične publikacije i dvojezične dokumentarne izložbe, odaje se zasluženo poštovanje i priznanje vojnicima umrlim u Holandiji i njihovim porodicama tj. potomcima.

Izložba „Srpski vojnici umrli u Holandiji 1917-1919“, autora Ane Jelić i Nenada Karamijalkovića i knjiga autora Fabija Vendriga Tanje Vendrig i Džona Stinena, nastali su kao rezultat istraživačkog rada u okviru projekta „Srpski vojnici umrlu u Holandiji 1917-1919“, koji su finansirali Ministarstvo kulture i informisanja, Muzej rudničko-takovskog kraja, Ambasade Kraljevine Holandije u Beogradu i Udruženja potomaka ratnika 1912-1920, Požarevac.

Izložba će biti otvorena sutra, 13. septembra, u 19 sati, u Galeriji biblioteke, u Kragujevcu.

Knjiga i izložba predstavljaju doprinos u osvetljavanju sećanja na vojnike koji su umrli u Holandiji krajem Prvog svetskog rata.

Sto godina nakon Versajskog mirovnog sporazuma (1919-2019), kojim je formalno završen Prvi svetski rat, malo je poznata činjenica da je jedan broj srpskih zarobljenika u Prvom svetskom ratu boravio u neutralnoj Holandiji, kao i da je njih stotinak vojnika preminulo i pokopano na holandskom državnom tlu.

Po završetku rata luka u Roterdamu služila je da se vojnici tu oporave i vrate u domovinu. Među zarobljenicima bilo je preko 4.000 Srba. U periodu između 11. januara i 7. februara 1919. godine, 91 srpski vojnik umro je na holandskom tlu u devet razliitih gradova Holandije od posledica španaskog gripa.

Na Reformatorskom groblju u Garderenu, nalazi se spomenik sećanja na srpske vojnike koji su preminuli od posledica španskog gripa 1919. godine odmah nakon Prvog svetskog rata. Na spomeniku je ispisano 29 imena srpskih vojnika koji su umrli u Garderenu, 21 vojnik koji je umro u Najmegenu i njih 14 koji su umrli u Enshedeu…

Ovaj spomenik postavilo je poslanstvo Kraljevine SHS u aprilu 1919. godine. Spletom različitih okolnosti, posmrtni ostaci srpskih vojnika su 1938. godine, a u dogovoru sa vladom Kraljevine Jugoslavije, posle niza peripetija, prebačeni u zajedničku grobnicu u Mauzolej u Jindrihovicama, Češka, gde se i danas nalaze.

U Arhivu Srbije postoje dokumenti koji se odnose na ekshumaciju posmrtnih ostataka vojnika i grobova.

Izložbom su obuhvaćeni pravni aspekti i izbijanje Prvog svetskog rata, učešće Srbije u Prvom svetskom ratu, zločini koji su vršeni nad ratnim zarobljenicima u logorima za ratne zarobljenike, rad humanitarnih organizacija, repatrijacija preko Holandije, njihova smrt i ekshumacija, opis spomenika u Garderenu i mauzolej u Jindrihovicama gde su srpski vojnici našli svoje konačno prebivalište, kao i priče o vojnicima tj. o porodicama i potomcimaovih vojnika.

Izložbu upotpunjuju predmeti iz zbirke MRTK kojise odnose na tematiku Prvog svetskog rata, kao i fotografije, razglednice koje se odnose na vojnike Sretena i Draga Rjičića.

Među fotografijama je i originalna fotografija iz Roterdama iz bolnice, 1919. godine, gde je među medicinskim osobljem i bolesnim vojnicima i Drago. Sreten je nažalost preminuo, dok se Drago vratio u Gornji Milanovac i nastavio porodičnu trgovinu.

Muzej RTK

Violeta

Prethodni članak

Lazetić: Vojvodina izuzetno opasna u ofanzivnim tranzicijama

Sledeći članak

Vremenska prognoza za danas je idealna – sunčano, toplo, a sunce ne prži