• 5 decembra, 2021

Publikacija „Vila porodice Tešić graditeljsko ostvarenje Jaroslava Prhala“

foto: Muzej RTK

Jaroslav Prhal češki građevinski inženjer i projektant, projektovao je jednu od najlepših građevina u Gornjem Milanovcu, po kojoj je grad prepoznatljiv, vilu porodice Tešić.

Jaroslav Prhal, pripada krugu stvaralaca međuratne srpske arhitekture. Svojim radom trajno je obeležio tokove njenog razvoja. Projektujući sa uspehom, ispoljio je visok stepen inventivnosti, raznolik i kreativan izraz.

foto: Muzej RTK

U Beograd se doselio 1921. godine. Bio je zaposlen kao ovlašćeni civilni inžinjer češkog građevinskog preduzeća „Arhitekta Matija Bleha.“ Praški biro „Matija Bleha“, sa adresom u Čika Ljubinoj ulici br. 19, naročito aktivan u periodu između dva rata, ostvario je kako u Beogradu tako i u ostalim gradovima veći broj objekata. Filijala u Beogradu biroa „Matija Bleha“, osnovana je 1910. godine.

foto: Muzej RTK

Naručilac vile je bio bogati trgovac Vojimir S. Tešić, a preduzimač je bio Vasilije Rakićević iz Gornjeg Milanovca.

foto: Muzej RTK
foto: Muzej RTK

Sagrađena je kao reprezentativna vila 1937. godine. Od svog nastanka privlačila je pažnju originalnim rešenjem. U vreme kada je sagrađena odlikovala se raskošnim eksterijerom i enterijerom. Vremenom su na njoj vršene prepravke, koje su delimično narušile njen prvobitni izgled.

foto: Muzej RTK

Vila porodice Tešić zauzima istaknuto mesto u arhitekturi grada, značajne kulturno-istorijske i arhitektonsko-urbanističkih vrednosti, i predstavlja ne samo jedan od najznačajnijih modernistički rešenih objekata u Gornjem Milanovcu, već i objekat koji čini srpsku modernu arhitekturu potpunijom.

Potpisi sa projekta kuće, foto: Muzej RTK

Trebalo bi uzeti u obzir da je Gornji Milanovac 1941. godine spaljen od strane nemačkih vojnika i da je tom prilikom uništena skoro celokupna dokumentacija o građevinama. Zbog toga je proučavanje i istraživanje arhitektonskog nasleđa, kao i naručilaca i projektanata dosta otežano.

foto: Muzej RTK

Zahvaljujući poštovanju prema porodičnom nasledstvu i brizi Vojimira Mandića sačuvan je originalni projekat ove vile, što predstavlja neprocenjivu vrednost kako za porodicu, ali i za istraživače i poštovaoce arhitektonskog nasleđa koji su ostavili češki arhitekti i graditelji u našoj zemlji.

foto: Muzej RTK

Veliku podršku prilikom rada na publikaciji čiji je autor istoričar umetnosti Ana Jelić, i prikupljanju neophodne građe pružili su Vojimir Mandić, Narodni muzej u Požarevcu, Biblioteka SANU, Muzej grada Beograda, Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Arhiv grada Beograda Matično odeljenje u Gornjem Milanovcu, Muzej rudničko-takovskog kraja, Kompanija Dunav osiguranje,fotograf Blagoje Dimić, dizajner Veljko Trojančević, lektor Milica Vujsić, recenzenti Aleksandr Marušić i Radoš Gačić.

Publikaciju je odštampao Codex print iz Gornjeg Milanovca.

Muzej RTK

Violeta

Prethodni članak

„Sputnjik“ sa Torlaka od danas u upotrebi širom Srbije

Sledeći članak

Lice i naličje grada: Brdo (ne)mira