Reprezentativna izložba slika i ličnih predmeta Milene Pavlović Barili, jedne od najinteresantnijih ličnosti umetničke Evrope između dva svetska rata predstavljena je u Gornjem Milanovcu.

Postavku, u dva galerijska prostora Kulturnog centra „Mija Aleksić“ (Moderna galerija i hol Doma kulture) čine 64 umetnička dela i lični predmeti umetnice, za koju se smatra da je jedini afirmisani predstavnik nadrealizma u srpskom slikarstvu.

Izložba „Lica scene u bojama Milene“ realizovana je u okviru projekta 12. Međunarodni filmski festival u Gornjem Milanovcu i „Dani Mije Aleksića“.

Susret Mileninog slikarstva sa filmom, kroz ovu izložbu dobija posebno značenje. Zanimljivu nit između Milene Pavlović Barili i Mije Aleksića predstavlja susret različitih umetničkih svetova – Milena je u svojim delima slikala lica glumaca i bila očarana svetom filma, dok je Mija Aleksić, svoju potrebu za stvaranjem iskazivao kroz crtež i sliku. Tako se u okviru izložbe „Lica scene u bojama Milene“ simbolično ukrštaju slikarstvo i gluma, platno i scena, Milenin pogled na glumca i Mijin pogled slikara.

U ime organizatora izložbe, brojne posetioce pozdravili su Dragan Arsić, direktor Kulturnog centra „Mija Aleksić“, i Ljiljana Dabić, direktor Fondacije Milenin dom – Galerija Milene Pavlović Barili (Požarevac).

O Mileni Pavlović Barili, njenom stvaralaštvu, biografiji i umetničkom opusu govorila je Violeta Tomić, istoričar umetnosti. Ona je, tom prilikom između ostalog istakla da je Milena ostvarila snažan umetnički izraz koji je obeležio evropsku avangardu četvrte decenije dvadesetog veka. Njena snažna umetnička kreativnost ogledala se kroz raznovrsna interesovanja koja su se kretala od crteža, slika, modnih ilustracija i dizajna, kostimografije, pa do poezije.

U stvaralaštvu Milene Pavlović Barili prepoznaju se četiri faze slikarstva:

– beogradski i minhenski period (1922 – 1928) koje podrazumevaju faze njenog školovanja;
– parisko – rimski period (1931 – 1936) koji neguje svojevrstan magični postnadrealni, linearni stil i poetičnost zasnovanu na ličnoj mitologiji;
– „renesansni“, metafizički period (1936 – 1942) u kome nastaju njeni najrazličitiji radovi i
– američki (1939 – 1945).

Rani period njenog slikarstva bio je vezan za školske nazore za ljude i prirodu koja ju je okruživala; Mladić u plavoj košulji, Portret žene sa zelenim šalom, Zimski pejzaž. Često slika i svoj sopstveni lik; Autoportret sa majkom, Autoportret s belom tokom. Na toj slici možemo primetiti da se umetnica identifikuje sa glamurom tokom „zlatnih“ dvadesetih godina XX veka, naglasila je Tomić i dodala da je Milena svoju fascinaciju filmom pretočila u portrete filmskih glumaca, kao što su zvezde nemih filmova Konrad Fajt, Rudolf Valentino (prva zvezda sa statusom pop – ikone) Glorija Svanson i Pola Negri. Slikala je i Džozefinu Bejker, afroameričku glumicu, igračicu i pevačicu, a uradila je i portret krhke balerine Ane Pavlove.

Tokom boravka u Parizu i Rimu njen umetnički jezik postaje slobodniji, prožet simbolikom, metafizičkim prostorima i snolikim prizorima. Dela poput Žene sa probušenim listom, Kompozicija sa rukama, Devojke sa gitarom, Crne žene sa figurom pokazuju udaljavanje od neposredne stvarnosti i okretanje ka zagonetnom i imaginarnom svetu, rekla je Violeta Tomić.

Uoči Drugog svetskog rata odlazi u Ameriku. U Njujorku ostvaruje uspešnu saradnju sa poznatim modnim časopisima kao što su: Vogue, Glamour, Charm, House Beautiful, Taun & Contri… Na poziv kompozitora Đan Karla Menotija pravi skice kostima za balet Sebastijan.

U američkom periodu Milena slika niz portreta poznatih lica i krunisanih glava: švedskog princa Karla, austrijskog nadvojvodu Franca Jozefa, kralja Petra II Karađorđevića. Za svoj trideseti rođendan slika Autoportret sa velom, koju danas smatramo njenim remek – delom.

Na izložbi u Vašingtonu upoznaje Roberta Tomasa Goslena i krajem 1943. se udaje za njega. Sledećeg proleća prilikom jahanja pada sa konja i povređuje kičmu. Intezivno radi iako na sebi nosi metalni korset, istakla je Violeta Tomić i dodala da se srpska umetnica upokojila marta meseca 1945. godine u Njujorku.

Postavka „Lica scene u bojama Milene“ biće izložena do 12. oktobra.

gminfo.rs/kcgm