U galeriji Muzeja rudničko-takovskog kraja predstavljena je naučno-popularna monografija „Sretenje Srbije 1835. godine“. Knjiga, koja je plod saradnje istoričara i arheologa, osvetljava ključne trenutke donošenja prvog ustava i procese osamostaljivanja srpskog naroda.

Jedan od autora, Aleksandar Marušić, istakao je da je ovo izdanje izašlo povodom dva velika jubileja: 210 godina od podizanja Drugog srpskog ustanka i 190 godina od donošenja Sretenjskog ustava.

Od usmenih dogovora do ekonomske sigurnosti

Govoreći o periodu koji je prethodio ustavu, Marušić je naglasio da su nakon srpske revolucije formirani prvi obrisi državnosti. Iako su dogovori kneza Miloša sa turskim vlastima u početku bili usmeni, oni su omogućili zaštitu prava naroda i ekonomsku sigurnost.

„Srbija tog vremena počinje da šalje decu na školovanje u inostranstvo, sela se ušoravaju, a Turci više nisu mogli proizvoljno da podižu porez“, navedeno je na promociji.

Sretenjski ustav, iako je kratko trajao, postavio je temelje budućih najviših pravnih akata jer je po prvi put ograničio vlast vladara i zagarantovao ličnu i imovinsku slobodu.

Kragujevac kao centar tadašnje Srbije

O atmosferi u Kragujevcu tokom Sretenjske skupštine (od 14. do 16. februara po novom kalendaru) govorila je istoričarka Roksanda Aleksić. Kragujevac je tada postao velika pozornica na kojoj se okupilo oko 10.000 ljudi.

Politički spektakl: Skupština je počela molitvom, a knez Miloš se zakleo nad ustavom koji je Dimitrije Davidović napisao kao jedan od najliberalnijih u Evropi.

Kulturni preporod: Prvi dan je završen predstavom Joakima Vujića, koji je na poziv kneza došao da osnuje teatar, čime je događaj dobio i duhovnu i umetničku dimenziju.

Arheološka rekonstrukcija istorije

Arheolog Miloš Jurišić objasnio je da je monografija nastala u saradnji Narodnog muzeja Šumadije i KC „Koraci“. S obzirom na to da je lokalitet gde je održana skupština (potes Selište) danas nepostojeći, autori su morali da rekonstruišu celu scenu kod stare crkve.

Poseban detalj u knjizi su dva barjaka – stari ustanički i novi barjak Sretenjske Srbije, trobojka koja je simbolizovala težnju ka potpunoj nezavisnosti.